DÜNYA NELERLE UĞRAŞIYOR?- GENETİK-1

Robotların insan gibi davranış modeline ulaşmasına yönelik yapay zeka tartışmaları derin öğrenme, makina öğrenmesi gibi teorilere doğru yönelmişken yaşadığımız virüs olayını Bil Gates'e bağlayarak her insana bir çip takılması konusunda 'sinsi planlarının' var olduğu düşüncesiyle Dünya Sağlık Örgütü'ne 10 milyar  dolar bağışlayan Bil Gates karşıtı komplo teorilerine dönüşmüş vaziyette. O kadar ki sonunda insanlara çip takılacağını öngören bir sezgi sonucunda ortaya çıkan endişe ile birlikte Bill Gates’in acilen yakalanıp tutuklanarak ‘insanlardan ne istediğinin sorulması’ ve sonunda da istediğinin verilmesi ile insanlığın yaşadığı bu musibet koronanın sona erdirileceği ve bu konuda adım atılması gerektiği bile talep edildi.

İnsanlara çip takılması gibi bu konuların bizde tartışılmasına Cahit Arf ya da Toygar Akman'ın 1950 li yıllarda yazdığı kitaplarını okuyarak başlayan bir kişi olarak aslında Gates'den çok önceleri günümüzde Ray Kurzweil gibi gelecek tasarımcıların öngörülerinde [1] şekillenmiş olduğu ve çipli hayat için nihai tarihlerin ise şunun şurasında 3 yıl kalan 2025 yılı olarak verilmiş olduğuna dair öngörüler, günümüzde gelişmiş ülkelerin gündemini bir hayli meşgul etmektedir.

PDF] Application of Molecular Genetic Technologies in Livestock Production:  Potentials for Developing Countries | Semantic Scholar

Kurzweil, teknolojinin gelecekteki bu aşamalarını G (Genetics), N (Nanotechnology) ve R (Robotics) olmak üzere GNR olarak adlandırırken henüz G nin erken aşamasında olunduğunu da bildiriyor. Günümüzde COVID-19 tespiti nedeniyle yapılmakta olan polimeraz zincirleme tepkimesi PCR testleri moleküler genetik teknolojilerinin gelişimi sonucunda bir alan olarak ortaya çıkmıştır. Teknolojinin bu süreç içindeki  gelişimi aşağıdaki tabloda görüldüğü üzere NBIC, GRIN, GRAIN ve BANG olarak da gelişmiş ülkeler tarafından tanımlanmıştır. 

 

İnsanlara çip takılıp takılmayacağı tartışmaları bir yana son on yılda üstel olarak değişerek artan teknolojinin her alanının yaşamdaki etkisini özellikle mikroçiplerinin gelişmesine bağlayan Kurzweil‘in öngörüleri, internetin giderek yaygınlaşacağı ve Berlin Duvarı’nın bir gün mutlaka yıkılacağı gibi sonunda gerçekleşen olayları doğru tahmin etmesiyle de ünlenmişti. 

Kurzweil'in ivmelenen yani üstel olarak artan getiriler yasasına göre, özellikle bilgi teknolojilerinde teknolojik ilerleme bir kartopu gibi katlanarak ilerlerken bugünün en iyi araçlarının, bu ivmeyi körükleyerek teknoloji alanında en iyi araçların ortaya çıkacağı ileriye doğru tahmin edebilme yeteneğini sonuçlarının neden takip edilmesi gerektiğinin ipuçlarını ortaya koymaktadır.    

Doğrusal tahmin etme eğiliminde olan beyinlere sahip insanlığın üstel olarak büyümekte olan teknolojiyi takip edebilme yeteneğine sahip olarak önümüzdeki yıllarda çok daha güçlü teknolojilerin pazara girmesi ile en üst seviyeye çıkacağı bugünden söylenebilir bir husustur.   

Kurzweil, üstel ilerleme dalgasını sürdüren tüm teknolojiler arasında, genetik, nanoteknoloji ve robotiği, gelecek on yıllarda hayatımızı tanımlayacak olan birbiriyle örtüşen üç devrim olarak tanımlamıştı.  

Genetik, nanoteknoloji ve robotik teknolojilerin her birinin kendi başına güçlü olarak birbirleri ile yakınsaması (convergence) farklı zamanlarda en büyük gelişmeyi gösterecek olsa da, bunların üçünü de halen yaşamımızda kullanıyoruz.

Career In Biomedical and Biotechnology Engineering - Mindler

Bilgi ve biyolojinin kesişimi olarak genetik devrimi, yaşamın altında yatan bilgi süreçlerini anlayarak, hastalıkların sanal olarak ortadan kaldırılmasını, insan potansiyelinin çarpıcı bir şekilde genişlemesini ve radikal yaşam uzantısını elde etmek için biyolojimizi yeniden programlamayı öğrenme ve genetik yönden hücrelerin hastalık veya yaşlanması ile mücadelenin daha bilinçli olarak yapılmasını ortaya çıkarması öngörülmektedir. Biyolog, doktor hatta avukatların da katıldığı 1975 yılından bu yana DNA nın özellikle DNA ların birleşimi olan genlerin yönlendirilebilmesi ve belirlenebilmesine dayalı rekombinant DNA üzerindeki çalışmaların yapıldığı Asilomar Konferansı [2] sonrasında her canlının genotipinin tanımlamaları yapılmaya başlanmıştı. DNA moleküllerine önceleri aslan başlı, keçi gövdeli ve yılan kuyruklu mitolojik bir yaratık olan kimera [3] adı verilmesi birbirleri ile ilişkili olmayan farklı kökenli genlerin tanımlanması nedeniyle olmuştu. Günümüzde de her türlü endüstrideki genetiği değiştirilmiş ürünlerin yer almasına vesile olan bu çalışmalar yaşamın kodlarının yeniden yazılmasını ortaya çıkaracak olsa da zaten farkında olmasak da son on yılda İnsan Genom Projesi tamamlandığından (2003) bu yana DNA'mızı okuma, yazma ve hackleme konusunda çok büyük adımlar atılması ile birlikte;

 

Kendini yenileyebilme ve başka hücrelere dönüşebilme potansiyeli olan lösemi ve diyabet hastalığının tedavisinde kullanılan İndüklenmiş Pluripotent Kök Hücreler (iPSC), İnsan Genomunu Düzenleme Çalışmaları (CRISPR), insan uzuvlarını üç boyutlu olarak basabilen 3D Biyobaskı,  1.000 $ a her türlü genomu sıralayan bilgisayarlar, Duke Üniversitesi laboratuvarlarında geliştirilen insan kası gibi laboratuvarda Yetiştirilen İnsan Dokuları, DNA nın 200 milyon bilgisayar DVD kapasitesine eşdeğer depolama kapasitesine eş DNA Depolama yöntemi ve bir genetik kodlama yazılımı kullanarak yeni insan genomlarını ortaya çıkaracak Biyohacker lar

gibi yöntem ve teknolojiler insanlar üzerinde yaygın olarak kullanılmakta ve gelecekte çoğu hastalığın tedavi edilebilir olacağı ve önümüzdeki on yıllarda yaşlanma sürecinin yavaşlatılacağını, hatta belki de tersine çevrileceği öne sürülüyor.

Sanal dünyada kutsal yerlerin dahi ziyaret edilebileceği şeklinde izin verilerek bir uygulama alanı bulan artırılmış gerçeklik konusunda bir yenilik olan Metaverse gibi teknolojilerin halen büyük bir hızla geliştiği uygulamalara paralel olarak GNR nin N ve R si ise bir sonraki yazının konusu olacak.

ARKEOTEKNO

[1] https://singularityhub.com/2016/04/19/ray-kurzweil-predicts-three-technologies-will-define-our-future/

[2] https://tr.intermediapub.com/asilomar-1975-dna-modification-secured-586572

[3] Yunan mitolojisinde tek bir vücutta çeşitli canlıların kimi uzuvlarına sahip, ağzından ateş püskürten yaratık. Genellikle yaratığın bir başı aslan, bir başı keçi, gövdesi aslan ve kuyruğu yılan olarak tasvir edilir.

[4] https://slidetodoc.com/nbic-nanotechnology-biotechnology-information-technology-cognitive-science-gnr/

[5] https://www.semanticscholar.org/paper/Application-of-Molecular-Genetic-Technologies-in-Naqvi/1d6dafcad521801065964abcf2b12db3de9524ca