TURUKKULAR

S. Vedat Karaarslan 

Arkeolog  

Çinlilerin Tu Kiu olarak adlandırdıkları Danimarkalı Thomsen'in 1893 yılında okuduğu Orhun Anıtlarında Türk  adı olarak tescil edilen daha önce ise Arap ve Bizans kaynaklarınca Türk adı ile tanımlanan Türkler, bir Orta Asya topluluğu olarak bilinen Sümerlerin ülkesi Kenger'de Sümerleri yıkan Akkad'lar, ve m.ö 2400 de Akkad'ları yıkan Sümerler ile akraba topluluk olan Turani bir topluluk olan bir Medler tarafından kurulan günümüzde 560 ı aşkın Türk Köyü olan İran'daki Hemedan eyaleti (antik adı Ekbatana) dolaylarında yaşayan 'Gutiler' in krallarının adlarını 1937 yılında II. Tarih Kongresi'ne sunduğu bir bildiri ile Benno Landsberger, Kut Kralları olarak tanımlayarak bunların 10 tanesinin adının Türkçe olduğunu açıklamıştı. Bildiride, kral isimlerinin Orhun Abideleri'nde geçen Türkçe kelimeler ile aynı isimler olduğu açıklanmıştı. (Kut sözcüğü eski Türkçe'de yücelik, kutsamak anlamında günümüzde de kutlamak, kutsamak, kutlu...vs gibi kelimelerde olduğu gibi çok fazla kullanılmakta olan bir kelimedir.) 

Juluius Oppert,  Medlerin kökenlerini eski Türkçe'de ülke anlamına gelen 'mada' kelimesi ile ilişkilendirerek Herodot Tarihi'nde Medler' in oluşturduğu 'Buslar, Paretakenler, Strukhatlar, Arizantlar, Budiler ve Maglar' olarak bilinen topluluklardan en az iki tanesinin Türkçe olduğunu ileriye sürer. Madaylar olarak da bilinen Medler Zagros Dağları'nda yaşayan Gutilerin bir koludur.

Suriye toprakları içinde Mari (Tel- el-Hariri) olarak bilinen arkeolojik buluntuları ve sarayları ile ünlü şehirde kazılar sonucunda ele geçen Mari tabletlerinin (m.ö.2250) 13 tanesinde toplam 22 kez “Turuku”, “Turukku”, “Turukki, ve “Turuk” kelimeleri geçer.  

Bu teoriler önce H. Z. Koşay (1982) sonra S. Bayram (1989), ve en sonra da Azerbaycanlı tarihçiler Z. Yampolski, Yusif Yusifov, S. Əlyarov (1996) tarafından türük//török//turuk//türki ile ilişkili olduğu bilimsel toplantılarda ileriye sürülmüş...

ARKEOTEKNO 

Bkz. Sümerler, Benno Lansdsberger, Mebrure Osman Tosun, Sümeroloji Enstitüsünde ilmi yardımcı (makale)