SARIKAMIŞ HAREKÂTINDA DOKUZUNU GÜNE DOĞRU: 30 ARALIK 1914

S. Vedat Karaarslan Arkeolog- Elektronik Mühendisi (MSc.)

Bir gün önce 25 Aralık 1914 tarihinde Rus topçusu yapılmayan taarruz ve bir türlü gelmeyen Osmanlı 10. Kolordusu olmaksızın yaptığı saldırılar sonucunda Ruslar da büyük kayıplar veriyorlardı.

Cephenin tam ortasında bulunan Osmanlı III. Ordu 9. Kolordu komutanı genel taarruzun bir gün sonra yapılmasını Başkomutan Vekiline iletiyordu.

Fevzi Çakmak, Alman Yarbay Felix Guze, Şerif Köprülü, Aziz Sami İlter hatta Rus Albay Maslofski 26 Aralık tarihinde Osmanlı kuvvetlerinin neden taarruz yapmadıklarını eğer yapmış olsalardı Sarıkamış’ın mutlaka alınacağını söylemişlerdi.

Osmanlı 10. Kolordusu hala Alahuekber Dağlarını aşmaya çalışıyordu. Yoğun çatışmaların devam ettiği Başkomutan vekilinin de bulunduğu 9. Kolordu cephesine diğer Rus birlikleri kaydırılıyordu ama Sarıkamış yönünde 28 Aralık 1914 tarihinde Rus askerlerinin çekilme niyetlerinin olduğu anlaşılıyordu. Taarruz için tam zamanıydı ancak Osmanlı askeri ya donmuş ya da şehit olmuştu.

Osmanlı askerinin mukadderatı ana cephede savaşan 9. Kolordu bir türlü ana cepheye intikal edemeyen ve taarruz için Allahuekber Dağları’nı aşmaya çalışan 10. Kolordu ve süngü hücumu ile de olsa Sarıkamış’a ilerlemeye çalışan  11. Kolordular arasındaki az sayıdaki asker ve teçhizat ile yapılan irtibat ve haberleşmeye bağlı olarak aynı zamanda lojistik desteği olmayan bir Osmanlı Ordusu karşısında sürekli takviye alan Rus Ordusunun  ne yapacağına bağlıydı.

Nihayet 29 Aralık 1914 tarihinde yolu 100 Km uzatarak 4 günlük bir gecikme ile harekât planına uymayan 10. Kolordu Sarıkamış önlerine gelmişti.

Buna rağmen yorgun ve bitkin 10. Kolordu Bardız’da güçlü bir şekilde savaşıyordu, Sarıkamış’ta düşman kuvvetlerinin az olduğu haberi üzerine süngü hücumu dahi yapıyorlardı. Alay seviyesinde yer yer başarılar elde edilmesine rağmen Osmanlı askeri birliklerine bağlı değişik Kolordu ve Tümendeki askerler birbirlerine karışmış ve savaş alanındaki askeri disiplin kaybedilmişi.